دواین هەواڵ

ڕاپۆرت و چاوپێکەوتن‌

 11 کاتژمێر پێش ئێستا

سەردانە شاراوەکەی لاریجانی بۆ عومان؛ تاران چ وەڵامێکی بۆ واشنتن پێیە؟

هەرێم نیوز 

هەندێک سەرچاوەی ڕاگەیاندن باس لە سەردانی عەلی لاریجانی، سکرتێری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران بۆ عومان دەکەن بەمەبەستی ڕادەستکردنی وەڵامی تاران سەبارەت بە دۆسیەی ئەتۆمی.

زانیارییە سەرەتاییەکانی سەردانەکە

بەپێی ڕاپۆرتی بەشی نێودەوڵەتیی پێگەی «تابناک»، محەممەد عورەیمی، سەرۆکی کۆمەڵەی ڕۆژنامەنووسانی عومان، ڕایگەیاند کە عەلی لاریجانی، سکرتێری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران، ڕۆژی سێشەممە 24ی 2ی 2026 بە مەبەستی گەیاندنی وەڵامی تاران سەبارەت بە دۆسیەی ئەتۆمی، دەگاتە مەسقەت.

عورەیمی لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی «ئێکس» نووسیویەتی:

"پێشبینی دەکرێت عەلی لاریجانی ڕۆژی سێشەممە بە وەڵامی ئێرانەوە سەبارەت بە دۆسیەی ئەتۆمی بگاتە مەسقەت؛ ئەم هەنگاوە نیشاندەری بەردەوامیی جووڵە دیپلۆماسییەکانە و لە هەمان کاتدا جەخت لە ڕۆڵی عومان دەکاتەوە لە ئاسانکاری بۆ کەناڵەکانی پەیوەندی و گفتوگۆی نێوان لایەنەکانی ئێران و ئەمریکا."

هەڵوێستی فەرمیی وەزارەتی دەرەوەی ئێران

ئەمە لە کاتێکدایە کە ئیسماعیل بەقائی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران، ڕۆژی دووشەممە لە کۆنگرە ڕۆژنامەوانییە هەفتانەکەیدا، لە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بە ڕاگەیاندنی سەرچاوە عومانییەکان کە گوایە لاریجانی ڕۆژی سێشەممە بۆ ڕادەستکردنی پاکێجی پێشنیارکراوی ئێران سەردانی عومان دەکات، وتی: "پێویستە ڕاستی و دروستیی ئەم هەواڵە پشتڕاست بکەمەوە. من ئاگاداری سەردانێکی لەم شێوەیە نیم."

لێدوانەکانی عەباس عێراقچی سەبارەت بە ڕەشنووسی ڕێککەوتنەکە

پێشتر عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی کۆماری ئیسلامیی ئێران، لە گفتوگۆیەکدا لەگەڵ کەناڵی «سی بی ئێس» (CBS)، لە وەڵامی پرسیاری پێشکەشکارەکە سەبارەت بەوەی ئایا ڕەزامەندیی ڕێبەری باڵای ئێران وەرگیراوە بۆ ئەو ڕەشنووسە پێشنیارکراوەی بڕیارە لە ماوەی دوو بۆ سێ ڕۆژی داهاتوودا بخرێتە ڕوو، و کەی ئەو پێشنیارە دەدرێتە «ستیڤ ویتکۆف» (نێردەی ئەمریکا)، ڕایگەیاند:
"ئێمە هێشتا خەریکی کارکردنین لەسەری و هەوڵ دەدەین بە جۆرێک دایبڕێژین کە ئەو توخمانە لەخۆ بگرێت کە بتوانێت نیگەرانی و بەرژەوەندییەکانی هەردوو لا لەبەرچاو بگرێت."

عێراقچی زیاتر وتی:
"لەسەر ئەم توخمانە کار دەکەین و پێموایە کاتێک کە پێدەچێت ئەم پێنجشەممەیە دووبارە لە جنێڤ یەکتر ببینینەوە، بتوانین لەسەر ئەو توخمانە کار بکەین، دەقێکی باش ئامادە بکەین و بگەینە ڕێککەوتنێکی خێرا. ئەمە تێگەیشتنی منە و بە تەواوی بە گونجاوی دەزانم."

لە وەڵامی پرسیارێکی تردا سەبارەت بەوەی کە دیداری لەگەڵ ستیڤ ویتکۆف بۆ ڕۆژی پێنجشەممە لە جنێڤ پشتڕاست کراوەتەوە بەڵام هێشتا ڕەزامەندیی کۆتایی لەلایەن ڕێبەرەوە نەدراوە، عێراقچی وتی:

"ئەم دوو بابەتە لێک جیاوازن. بێگومان ئێمە بەردەوامین لە دانوستانەکانمان. لە هەمان کاتدا کار لەسەر توخمەکانی ڕێککەوتنێک و ڕەشنووسی دەقێکیش دەکەین؛ بۆیە هیوادارم کاتێک گەیشتینە ئەوێ، ئامادەی گفتوگۆ و دانوستان بین لەسەر بنەمای ئەو ڕەشنووسانە."

ئامادەکارییەکان بۆ کۆبوونەوەی جنێڤ

پشتڕاستکردنەوەی عومان: «بەدر بوسەعیدی»، وەزیری دەرەوەی عومان، ئێوارەی یەکشەممە لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ئێکس نووسی: "بەوپەڕی خۆشحاڵییەوە پشتڕاستی دەکەمەوە کە دانوستانەکانی ئێران و ئەمریکا ئێستا بۆ ڕۆژی پێنجشەممەی ئەم هەفتەیە لە جنێڤ بەرنامەڕێژی کراوە."

ڕاپۆرتی ئاکسیۆس: ماڵپەڕی هەواڵیی «ئاکسیۆس» لە زاری بەرپرسێکی ئەمریکییەوە لە ئێکس نووسیویەتی کە دانوستانەکان بۆ ڕۆژی پێنجشەممە دانراون. هەروەها بڵاویکردەوە ئەگەر لە ماوەی ٤٨ کاتژمێری داهاتوودا پێشنیاری ئێران سەبارەت بە بەرنامە ئەتۆمییەکەیان پێ بگات، ئامادەن تا ڕۆژی هەینی لە جنێڤ لەگەڵ بەرپرسانی ئێرانیدا کۆببنەوە. ئاکسیۆس باسی لەوەش کردووە کە ئەگەر هەیە ئیدارەی ترەمپ و ئێران پێش ڕێککەوتنی کۆتایی، گفتوگۆ لەسەر گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی کاتی بکەن.
ڕاپۆرتی بلومبێرگ: ئاژانسی بلومبێرگیش سەبارەت بە خولی سێیەمی دانوستانەکان نووسیویەتی: "ویتکۆف و کوشنەر بەتەمان ڕۆژی پێنجشەممە لە جنێڤ دانوستانی ئەمریکی-ئێرانی بەڕێوەببەن."

ڕەتکردنەوەی دەنگۆکانی ڕێککەوتنی کاتی

ئیسماعیل بەقائی لە کۆنگرە ڕۆژنامەوانییەکەی ڕۆژی دووشەممەدا سەبارەت بە ئەگەری ڕێککەوتنی کاتی ڕایگەیاند:
"پێشبینی و دەنگۆ سەبارەت بە شێواز و ناوەڕۆکی دانوستانەکان زۆرن، بەڵام ئێمە هیچ کام لەمانە پشتڕاست ناکەینەوە و وردەکارییەکانی دانوستانەکان، لەوانەش سەبارەت بە ڕێککەوتنی کاتی، هیچ بنەمایەکیان نییە. داڕشتنی هەر دەقێکی دانوستان کارێکی هاوبەشە. تێڕوانینی ئێمە سەبارەت بە کۆتاییهێنان بە گەمارۆکانی ئەمریکا و پرسە ئەتۆمییەکان ڕوونە، و لە تێڕوانینی لایەنی ئەمریکیش ئاگادارین."

پاشخانی دانوستانەکان و ڕۆڵی پێشووی لاریجانی

بەپێی ڕاپۆرتی تابناک، پێشتر عێراقچی ڕایگەیاندبوو کە خەریکی کارکردنن لەسەر لایەنەکانی ڕێککەوتنەکە و ڕەشنووسەکەی. دوای خولی دووەمی دانوستانەکانیش، عێراقچی وتبووی: "ئێمە توانیمان لەسەر کۆمەڵێک بنەمای ڕێنماییکار بگەینە ڕەزامەندییەکی گشتی کە لەمەودوا لەسەر بنەمای ئەو پرەنسیپانە هەنگاو دەنێین و دەچینە ناو دەقی ڕێککەوتنێکی ئەگەرییەوە." بڕیاریش درابوو هەردوو لا لەسەر دەقەکان کار بکەن و ئاڵوگۆڕیان بکەن بۆ دیاریکردنی کاتی خولی سێیەم.

هەروەها ماڵپەڕی تابناک وەبیری هێناوەتەوە کە «لاریجانی» لە مانگی ڕێبەندان (بەهمەن) و دوای بەڕێوەچوونی یەکەمین خولی دانوستانەکانی ئێران و ئەمریکا سەردانی مەسقەتی کردبوو، و ئەو پێشنیارانەی لایەنی ئەمریکی کە درابوون بە وەزیری دەرەوەی عومان، بە شێوەی نووسراو ڕادەستی سکرتێری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی کرابوون.



Copyright © 2020 All Rights Reserved Designed And Developed By AVESTA GROUP