هەرێم نیوز
مەلەفی شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان و گرێکوێرەکانی بەردەم داهاتی ناوخۆ و سیستمی گومرگی دەچنە قۆناغێکی نوێوە، کاتێک ئەنجومەنی وەزیرانی فیدراڵ دۆسیەکە دەخاتە سەر مێزی گفتوگۆکانی.
کۆبوونەوەی بەغدا و سێ پێشنیازەکەی هەرێم
بڕیارە ئەمڕۆ شەممە ٤ی تەممووزی ٢٠٢٦، ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق کۆبوونەوەی ئاسایی خۆی ئەنجام بدات. تەوەرێکی سەرەکی و گرنگی کۆبوونەوەکە، گفتوگۆکردن و بڕیاردان دەبێت لەسەر سێ پێشنیازی دارایی و ستراتیژیی حکومەتی هەرێمی کوردستان، کە پێشتر لە لایەن شاندێکی باڵای هەولێرەوە ڕادەستی ئەنجوومەنی ئابووریی عێراق و وەزارەتی دارایی فیدراڵ کرابوون. ئەم پێشنیازانە تایبەتن بە چارەسەرکردنی کێشەکانی مووچە، داهاتی ناوخۆ و پرسی گومرگی خاڵە سنوورییەکان.
دابەزینی داهاتی ناوخۆ و کێشەی مووچەی گرێبەستەکان
سەبارەت بە وردەکاریی پێشنیازەکان، زانیارییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە شاندی هەرێمی کوردستان بە فەرمی بەغدای ئاگادار کردووەتەوە کە داهاتی ناوخۆی هەرێم بەهۆی ڕاوەستانی هەناردەی نەوت و چەند هۆکارێکی تری دارایی، لە ٣٢٠ ملیار دینارەوە بۆ تەنیا نزیکەی ٩٠ ملیار دینار دابەزیوە. لەبەر ئەوە، هەرێم پێشنیازی کردووە کە لەبری بڕی ١٢٠ ملیار دیناری پێشوو، تەنیا ٦٠ ملیار دینار وەک پشکی داهاتی نانەوتی ڕادەستی بەغدا بکات.
هاوکات لەگەڵ ئەمەدا، دۆسیەی ٦٥ هەزار فەرمانبەری گرێبەست خراوەتە ڕوو، کە مانگانە پێویستیان بە نزیکەی ٤٣ ملیار دینار هەیە و لەسەر ئەستۆی حکومەتی هەرێمن، ئەمەش کورتهێنانێکی زۆری دارایی بۆ هەولێر دروستکردووە. هەروەها لە پێشنیازی دووەمدا، داوای هاوتاکردنی فەرمیی مووچەی کەسوکاری شەهیدان و ئەنفالکراوانی هەرێمی کوردستان لەگەڵ هاوتەمەنەکانیان لە حکومەتی فیدراڵ کراوە.
سیستمی ئەسیکودا و مەرجەکانی بەغدا
پێشنیازی سێیەم تایبەتە بە سیستمی گومرگیی جیهانیی "ئەسیکودا". بەغدا پێشتر دوو مەرجی قورسی بەسەر هەرێمدا سەپاندبوو؛ یەکەمیان وەرگرتنی پێشوەختەی باجی بازرگانان بوو لە بەغدا نەک لە هەرێم (کە وایکرد بازرگانان ڕوو لە خاڵە سنوورییەکانی تری عێراق بکەن)، دووەمیشیان سنووردارکردنی هاوردەکردن بوو تەنیا بۆ دەرمان و خۆراک. شاندی هەرێم لەم پێشنیازەدا داوای لابردنی دەستبەجێی ئەم دوو مەرجە دەکات، چونکە بوونەتە هۆی سستبوونی جووڵەی بازرگانی و دابەزینی زیاتری داهاتی ناوخۆی هەرێمی کوردستان. چاوەڕوان دەکرێت ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق پۆزەتیڤانە مامەڵە لەگەڵ ئەم پێشنیازانەدا بکات بۆ سووکردنی بژێوی هاووڵاتیان.