پرسی داڕمانی ڕژێمی کۆماری ئیسلامی ئێران ،ئەمڕۆ لە جاران زیاتر دەخرێتە ژێر پرسیارەوە، کە بە هۆی ژاوەژاوی توندی میدیایی و داڕمانی ئابوری ڕوون و ناڕەزایەتیی کۆمەڵایەتیی پچڕپچڕ و ڕاگەیاندنە سیاسییەکان کە پێشبینی کۆتایی نزیکبوونەوەی کۆماری ئیسلامی دەکەن، سووتەمەنی پێدەدرێت.
بەڵام مێژووی سیاسی فێرمان دەکات کە ڕژێمەکان نەبە هۆی ژاوەژاوەوە دەڕوخێن و نە لە ڕێگای بێدەنگیەوە دەمێننەوە. بەڵکو توانای بەرگەگرتنیان بە پێوەرێکی وردتر دەپێورێت، بۆیە وەڵامێکی جدی بۆ پرسی داڕمان ناتوانێت بەڵێ یان نەخێرێکی سادە بێت، بەڵکو پێویستی بە شیکاری پرۆسەیەکی درێژخایەنی وەرینی یان گونجاندن هەیە.!!
کۆماری ئیسلامی ئێران٫ ڕژیمێکی ناسک و ڕاگوزەر نییە. لە ساڵی ١٩٧٩ لە شۆڕشێکی کۆمەڵایەتی بەربڵاوەوە سەریهەڵدا و هەم شەرعیەتی شۆڕشگێڕانە و هەم شەرعیەتی مەزهەبیشی بەدەست هێنا، پاشان دوای شەڕی ئێران و عێراق وەک دەوڵەتێکی ئەمنی خۆی داهێنایەوە.
ئەم ڕێڕەوە توانایەکی ناوازەی پێبەخشیوە بۆ بەرگەگرتنی سزا و گۆشەگیری و نائارامی ناوخۆیی. بۆیە هەر شیکردنەوەیەک کە باس لە "ڕووخانێکی نزیک" بکات، ئەو ڕاستییە پشتگوێ دەخات کە ڕژیم هێشتا خاوەنی ئامرازی بەهێزە بۆ مانەوە، دیارترینیان ئامێرێکی ئەمنی یەکگرتوو و دامەزراوە سەربازی-ئابوورییە کاریگەرەکان و نەبوونی بەدیلێکی سیاسی ڕێکخراو کە توانای بەڕێوەبردنی هەبێت!!
بەڵام ئەوەی ئەمڕۆ ڕژیم ڕووبەڕووی دەبێتەوە، قەیرانێکی تێپەڕ نییە، بەڵکو قەیرانێکی قووڵ و ستراکتورییە.
داڕمانی ئابووری هەرچەندە توند بێت، تاکە هۆکاری دیاریکەر نییە. مێژوو پڕە لەو دەسەڵاتانەی کە بۆ دەیان ساڵ لە نێو هەژاری و هەڵاوساندا بەردەوام بوون. فاکتەری مەترسیدارتر گۆڕینی قەیرانی ئابوورییە لە هەلومەرجێکی نائاساییەوە بۆ دەوڵەتێکی هەمیشەیی، لە بارگرانییەکەوە کە دەتوانرێت بە سزای دەرەکی ڕەوایەتی پێبدرێت بۆ شکستی ناوخۆیی بەڕێوەبردن و حوکمڕانی. کاتێک هاووڵاتیان ئەو هەستەیان لەدەست دەدەن کە قوربانیدان مانای هەیە یان داهاتوویەک، شەرعیەت بە بێدەنگی دەست دەکات بە وەرین!!
گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتییەکانی ناو ئێران لە پێوەرە ئابوورییەکان مەترسیدارترن. زیاتر لە نیوەی دانیشتووانەکەی سەر بە نەوەیەکن کە شۆڕش و شەڕیان ئەزموون نەکردووە و هەست بە هیچ پابەندبوونێکی ڕەمزی ناکەن بەرامبەر بە پەیامی "بەرخۆدان" یان "ڕووبەڕووبوونەوە". ئەم نەوەیە دەوڵەت وەک دەسەڵاتێک دەبینێت کە زیاتر سنووردارکردن دەسەپێنێت نەک دەرفەتەکان دابین بکات، زیاتر داوای دڵسۆزی دەکات لەوەی کە هیوایەک پێشکەش بکات. لێرەدا ئەو بۆشاییە قووڵەی نێوان دەسەڵات و کۆمەڵگا هەیە: نەک تەنها لەسەر شەقامەکان، بەڵکو لە هۆشیاری و لە زمان و تێڕوانینی خەڵک بۆ داهاتوو.
ئایا ئەمە مانای ئەوەیە دەسەڵات لە ناوەوە دەڕووخێت؟!
وەڵامی ورد ئەوەیە کە داڕمان نە حەتمییە و نە ئەوەندە نزیکە کە میدیاکان وێنای دەکەن. ترس لە ئاژاوەگێڕی ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە کۆنترۆڵکردنی شەقامی ئێراندا، بەتایبەتی بە لەبەرچاوگرتنی ئەو داڕمانە خوێناویانەی کە لە ناوچەکەدا شاهیدی بوون. زۆرێک لە ئێرانییەکان لە ڕژیم ناڕازین، بەڵام لە هەمان کاتدا ئامادە نین قومار بە چارەنووسی دەوڵەتەوە بکەن. ئەم هاوسەنگییە نائارامەی نێوان ڕەتکردنەوە و ترس ئەوەیە کە کاتێکی زیاتر بە ڕژێم دەبەخشێت!!
بەڵام مێژوو هۆشداری دەدات لەوەی ئەم هاوسەنگییە وەک سەقامگیری لێکبدرێتەوە. کۆماری ئیسلامی ڕووبەڕووی دووڕیانێکی قووڵ دەبێتەوە: بێتوانایی لە گەیشتن بە نوێبوونەوەی سیاسی ڕاستەقینە.
قەوارەی پاسەوانی فەقیهی ئیسلامی، بەم شێوەی ئێستای، ئەگەری گواستنەوەی ئاشتیانەی دەسەڵات دادەخات و هەر چاکسازییەکی قووڵ دەگۆڕێت بۆ هەڕەشەیەکی وجودی بۆ سەر خودی نیزام. ئەمەیە کە چاکسازی قورس دەکات و داڕمانی کتوپڕ لە درێژخایەندا ئەگەرێک بێت.
ئەگەر ڕۆژێک ڕژیمی ئێران بکەوێت، ئەوە بە هۆی گوشاری میدیایی و گەمارۆکانەوە بە تەنیا و دەستێوەردانی ڕاستەوخۆی دەرەکی نابێت. بەڵکو دەرئەنجامی وەرچەرخانێکی درێژخایەنی ناوخۆیی دەبێت: لەدەستدانی متمانە، خۆبەدەستەوەدانی کۆمەڵگا لە سیاسەت، هەڵدانەوەی گرێبەستە نەوتراوەکەی نێوان دەوڵەت و هاووڵاتیانی و ساتێک کە ترسی گۆڕانکاری دەگۆڕێت بۆ ترسی مانەوە!!
بەکورتی، گرنگترین پرسیار ئەوە نییە: ئایا ڕژێمی ئێران دەڕوخێت؟!! بەڵکو: ئایا دەتوانێت پێش ئەوەی هەموو سەرچاوەکانی بۆ مانەوە تەواو بکات، بگۆڕێت؟!! مێژوو پێمان دەڵێت، ئەو دەسەڵاتانەی چاکسازیی بنەڕەتی دوادەخەن و تەنیا قەیرانەکان بەڕێوەدەبەن، ڕەنگە کات بکڕن، بەڵام بە دەگمەن ئایندە مسۆگەر دەکەن. ئێران ئەمڕۆ، لە دەرەوەی هێڵنجی میدیایی، وردە وردە لەم گۆڕەپانەدا وەستاوە!!