هێرشی دووانەی محەمەد حەلبوسی بۆ سەر نووری مالیکی لە لایەک و دژی هەولێر لە لایەکی ترەوە، ناتوانرێت وەک ڕێکەوتێکی سیاسی یان کاردانەوەی سۆزداری لێکبدرێتەوە. ئێمە شاهیدی ڕەفتاری حیسابکراوین، تەنانەت ئەگەر لە ڕووکەشدا سەرلێشێواو یان ژاوەژاو دەربکەوێت. کاتێک سیاسەتمەدارێک لەیەککاتدا زیاتر لە بەرەیەک دەکاتەوە، زۆرجار ڕەنگدانەوەی زیادەڕۆیی دەسەڵات نییە، بەڵکو زیاتر هەستکردن بە کەمبوونەوەی بژاردەکان و سنوورداربوونی شوێنی مانۆڕکردنە!!
پرسیاری گرنگ لێرەدا ئەوە نییە: بۆچی هێرش دەکات؟
بەڵکو: لە ڕێگەی ئەم هێرشەوە دەیەوێت چی بڵێت؟!!
هێرشکردنە سەر نوری مالیکی بە تایبەتی ناتوانرێت لە دەرەوەی گرنگییە ڕەمزییەکەی لە چوارچێوەی هەماهەنگیدا تێبگەین. مالیکی تەنیا سەرکردەیەکی سیاسی نییە؛ لەناو هاوکێشە شیعەکاندا، ئەو نوێنەرایەتی "کلیلی کردەوەی یەکلاکەرەوە" دەکات، ئەو بژاردەیەی کە لە کاتی قەیرانە گەورەکاندا بانگەوازی بۆ دەکرێت. بۆیە بە ئامانجگرتنی ئەو ئاماژەیە بۆ هەوڵدان بۆ شکاندنی ئەوەی کە لە "ڤیتۆی ڕانەگەیەندراو" دەچێت لەناو چوارچێوەکەدا، و گەیاندنی پەیامێکی ڕوون کە حەلبوسی ڕەتیدەکاتەوە وەک پەیوەندییەک یان ژێردەستەیەک مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت لە سیستەمێکدا کە لە یەک ناوەندەوە بەڕێوەدەبرێت. بەڵام ئەم پەیامە سەرەڕای بوێرییەکەی، مەترسییەکی بەرچاوی لەگەڵ خۆیدا هێناوە. مالیکی کەسایەتییەکی گۆشەگیر نییە کە بتوانرێت بە ئاسانی فشاری بخرێتە سەر، بەڵکو بەشێکە لە تۆڕێکی ئاڵۆزی هاوسەنگی هێز. هێرشکردنە سەری لە دەرەوەی ئەم تۆڕەوە دەرگای دانوستان ناکاتەوە؛ بەڵکو گۆشەگیرییەکەی زیاد دەکات. لێرەدا دژایەتی بنەڕەتییە: حەلبوسی گرەوەکانی ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ ناوەندێکی دەسەڵات بەرز دەکاتەوە کە ئامرازی ڕاستەقینەی نییە بۆ بەرپەرچدانەوەی سیاسی، هێرشەکە زیاتر دەکاتە ناڕەزایەتییەک نەک ستراتیژییەکی هەمەلایەنە!!
بە پێچەوانەوە هێرشکردنە سەر هەولێر لە ڕوانگەی سیاسییەوە زیاتر "سەلامەتتر" دەردەکەوێت. هەرێمی کوردستان سەرەڕای کاریگەرییەکەی، خاوەنی هەمان ئامرازی تۆڵەکردنەوە لە بەغدا نییە وەک چوارجێوەی هەماهەنگی. جگە لەوەش، قسەکردن دژی هەولێر زۆر بەخێرایی لە نێو جەماوەرە پۆپۆلیستەکاندا کێشکردن بەدەست دەهێنێت، ئەمەش ڕێگە بە حەلبوسی دەدات خۆی وەک بەرگریکارێک لە "دەوڵەت" و "سەروەری" نیشان بدات، تەنانەت ئەگەر ئەم قسەکردنە هەڵبژێردراو بێت و دیدێکی دامەزراوەیی یەکگرتووشی نەبێت!!
بەم مانایە، هەولێر وەک نەیارێکی ستراتیجی هێرشی ناکرێتە سەر، بەڵکو وەک سەکۆیەک بۆ قسەکردن هێرش دەکرێتە سەری. لەدیدی حەلبووسی هەولێر گۆڕەپانێکی کەمتر تێچووی هێورکردنەوەی قەیرانەکان و بەرهەمهێنانەوەی وێنەیەکی سیاسی نوێیه دوور لە ناوەندی ڕاستەقینەی ململانێکان. ئەمەش چڕی قسەکردن و ئاسانکاریی پەرەسەندنی دۆخەکە ڕوون دەکاتەوە، بە پێچەوانەی نەبوونی هیچ ڕێگایەکی جددی بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکە یان گۆڕینی بۆ دانوستانی سیاسی!!
ئەوەی لە ڕەفتاری حەلبوسیدا وەک "بێباکی" دەردەکەوێت، لە ڕاستیدا دەمامکێکە بۆ سەرلێشێواوی ستراتیژی. سیاسەتمەدارێک کە هەست بە ئاسایش بکات لە پۆستەکەیدا پێویستی بەم ئاستە لە ژاوەژاو نییە. حەلبوسی لە ئێستادا ڕووبەڕووی قەیرانێکی فرە ڕەهەندی بووەتەوە: دابەزینی متمانە لە چوارچێوەی سیاسی خۆیدا، پەیوەندییەکی شکاوی لەگەڵ کورد و دابەشبوونی ڕوون لەناو خودی پێکهاتەی سوننەدا. لەم جۆرە ساتانەدا ئەکتەرە سیاسییەکان بەدوای چارەسەری درێژخایەندا دەگەڕێن، نەک بەدوای ئامرازێکدا بۆ دواخستن و دروستکردنی ئاژاوەیەک کە نەیاران سەرلێشێواو بکات و تێچووی دوورخستنەوەیان بەرز بکاتەوە!!
ئایا ئێمە لەبەردەم ئەجێندایەکی دەرەکیداین؟!!
هیچ ئاماژەیەکی یەکلاکەرەوە بۆ ئەمە نییە. ئەوەی ڕوونتر دەردەکەوێت، نەبوونی بنکەیەکی پشتیوانی ناوخۆییە. کاتێک سیاسەتمەدارێک ئەم پشتیوانییە لەدەست دەدات، دەست دەکەن بە جوڵەی ڕاست نەک بە شێوەی ئاسۆیی؛ واتە لە ڕێگەی پەرەسەندنی میدیاوە لەبری دروستکردنی هاوپەیمانی. ژاوەژاو لێرەدا خۆی لە خۆیدا ئامانج نییە، بەڵکو ئامرازێکە بۆ ئەوەی بڵێین: “هێشتا ئامادەم و پشتگوێخستنم تێچووی تۆ دەبێت!!
بەڵام سیاسەتی عێراق تەنیا بە دەنگی بەرز بەڕێوە ناچێت. ئەوەی پێگەی مرۆڤ دیاری دەکات، توانای پێگەیشتنە لە چوارچێوەی تۆڕی بەرژەوەندییەکان، نەک لە دەرەوەی ئەو تۆڕە بوەستێت. هاوپەیمانییە جێگیرەکان، نەک گۆڕینی قسەکردن، ئەوانەن کە گەرەنتی بەردەوامی دەکەن!!
بەکورتی ئەوەی لەپشت هێرشەکەی حەلبوسیەوەیە، بێباکی یان ئەجێندایەکی دەرەکی ڕوون نییە، بەڵکو ترسی پەراوێزخستن و هەوڵێکی نائومێدانەیە بۆ پێناسەکردنەوەی پێگەی سیاسی خۆی و بەکارهێنانی بەرەی ئاسانتر بۆ داپۆشینی قەیرانێکی قووڵتر. هێرش ناکات چونکە بەهێزە، بەڵکو لەبەر ئەوەی هەست دەکات ژینگەکەی بچووک دەبێتەوە و کات لە لای ئەو نەماوە!!