لە کاتێکدا کە ناوچەکە لەناو ئاگر و ئاڵۆزیدایە، تێڕوانینە سیاسییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە فشارە سەربازی و نێودەوڵەتییەکان ئەنجامێکی پێچەوانەیان لە ناوخۆی ئێراندا بەدەست هێناوە؛ لە جیاتی ئەوەی هەڕەشەی شەڕ ببێتە هۆی دروستبوونی درز لە ناو ماڵی سیاسی و کۆمەڵایەتی ئەو وڵاتەدا، دەبینین ئێستا ئێران لە هەر کاتێک زیاتر یەکگرتوو دەردەکەوێت. ئەم یەکگرتووییە تەنیا لە ئاستی دروشمدا نییە، بەڵکو گۆڕاوە بۆ پەیوەندییەکی توندوتۆڵ لە نێوان سەرجەم دامەزراوە بڕیاردەرەکان، بە جۆرێک کە ململانێیە کۆنەکانی نێوان باڵە سیاسییە جیاوازەکان جێگەی خۆیان بۆ جۆرە یەکدەنگییەک چۆڵ کردووە کە لەسەر بنەمای پاراستنی مانەوە و بەرژەوەندییە باڵاکانی دەوڵەت دامزراوە. لەلایەکی دیکەوە، ئەم دۆخە کاریگەرییەکی قوڵی لەسەر پەیوەندی نێوان دەسەڵات و شەقامیش هەبووە، چونکە کاتێک وڵات ڕووبەڕووی مەترسییەکی نەتەوەیی دەبێتەوە، بەشێکی زۆری هاوڵاتیان تەنانەت ئەوانەشی کە ناڕەزایەتییان هەیە، مەیلیان بەرەو پاڵپشتیکردنی سەروەریی خاک و هێزە ئەمنییەکان دەچێت. بەرپرسانی ئێران توانیویانە ئەم هەستە نەتەوەییە بەکاربهێنن بۆ قایمکردنی پێگەی خۆیان و نیشاندانی بەرەیەکی یەکگرتوو لە بەرامبەر جیهاندا، ئەمەش وای کردووە کە تاران بە متمانەیەکی زیاترەوە مامەڵە لەگەڵ قەیرانەکان بکات و پەیامێکی ڕوون بۆ نەیارەکانی بنێرێت کە فشارەکان نەک هەر نەیانتوانیوە لە ناوەوە هەڵیبوەشێنن، بەڵکو بوونەتە هۆی کۆبوونەوە لە دەوری ئامانجی هاوبەشی بەرگری.

بەڵام پرسیارە جەوهەرییەکە لێرەدایە کە ئایا ئەم یەکگرتووییە دەتوانێت لە درێژخایەندا لە بەرامبەر داڕمانی ئابووریدا خۆی ڕابگرێت؟ مێژووی سیاسی پێمان دەڵێت کە یەکگرتوویی لە کاتی تەنگانەدا زۆرجار دیاردەیەکی کاتییە، چونکە بەرگری ناتوانێت بۆ ماوەیەکی درێژ ببێتە جێگرەوەی نان. کاتێک فشارە دەرەکییەکان دەبنە هۆی داڕمانی زیاتری دراوی نیشتمانی و بەرزبوونەوەی هەڵاوسان، ئەو یەکگرتووییەی لە ترسی شەڕ دروست ببوو، ڕەنگە جێگەی خۆی بۆ توڕەیی کۆمەڵایەتی چۆڵ بکات، چونکە خەڵک لە کۆتاییدا ناتوانن بۆ هەمیشە باجی سیاسەتە توندەکان بدەن. هەرچەندە دەسەڵات لە ئێراندا شارەزاییەکی زۆری لە بەڕێوەبردنی قەیرانەکاندا هەیە و هەوڵ دەدات کێشە ئابوورییەکان وەک بەشێک لە باجی سەربەخۆیی نیشان بدات، بەڵام ئەمە وەک ئۆکسجینی فریاکەوتن وایە کە بۆ ڕزگاربوون لە خنکانی دەستبەجێ کارایە، نەک وەک هەوایەکی هەمیشەیی بۆ ژیان. لە کۆتاییدا، تاقیکردنەوەی ڕاستەقینەی ئەم یەکگرتووییە نەک لە گۆڕەپانی جەنگ، بەڵکو لەسەر مێزی نانی هاوڵاتیان دەبێت و تەنیا کات دەتوانێت بسەلمێنێت کە ئایا هەستی نەتەوەیی دەتوانێت بەر بە بێزارییە قووڵە ئابوورییەکان بگرێت یان نا.