دواین هەواڵ

سەرۆک بارزانی گەلی کوردستانی پاراست

‌فرسەت سەید شوكر

4 کاتژمێر پێش ئێستا

لە کاتێکدا ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەبەردەم تاقیکردنەوەیەکی سەخت و مێژووییدایە و ئاسۆی ململانێی نێوان جەمسەرە گەورەکانی وەک ئەمریکا و ئیسرائیل لەلایەک و ئێران لەلایەکی ترەوە، ناوچەکەی بەرەو ناسەقامگیرییەکی قووڵ برد، هەرێمی کوردستان وەک کارەکتەرێکی سیاسیی ژیر و خاوەن پێگەیەکی جیۆپۆلەتیکی گرنگ، توانیویەتی لەنێو ئەم گەردەلوولەدا هاوسەنگییەکی ورد ڕابگرێت. 

لە هەموو قەیرانێکی گەورەدا، ڕۆڵی سەرکردایەتی دەبێتە فاکتەری یەکلاکەرەوە. مێژوو ئەوەمان پێ دەڵێت کە لە کاتی جەنگە هەرێمییەکاندا، زۆرجار قەوارەکان دەبنە قوربانی بەرژەوەندیی زلهێزەکان. 
بەڵام لە هەرێمی کوردستان، بە هەوڵ و دووربینیی سەرۆک بارزانی، ستراتیژێکی "دوورەپەرێزیی چالاک" پەیڕەوکرا. 
ئەم ستراتیژە خوێندنەوەیەکی ورد بوو بۆ هاوسەنگیی هێز. 
سەرۆک بارزانی، وەک مەرجەعێکی نیشتمانی، ڕێگەی نەدا خاکی کوردستان ببێتە گۆڕەپانی و ململانێی وێرانکەر. 
ئەم بڕیارە بوێرانەیە وایکرد کە هەرێم نەک هەر پارێزراو بێت، بەڵکو وەک "دوورگەی ئارامی" لە ناوچەیەکی پڕ کێشەدا بمێنێتەوە.

هەرچەندە هەرێمی کوردستان خوازیاری ئاشتییە، بەڵام ئەمە بەو مانایە نییە کە لە مەترسییەکان بەدوور بووە. گرووپە لەیاسا دەرچووەکانی ناو عێراق، بە هاندانی دەرەکی، چەندین جار خاکی پیرۆزی کوردستانیان کردە ئامانج. 
شەهیدبوونی هاووڵاتیان و پێشمەرگە قارەمانەکان لەم هێرشانەدا، سەلمێنەری ئەو ڕاستییەیە کە قەوارەی هەرێم لەبەرانبەر ناحەزاندا چەندە مکوڕ و خۆڕاگرە، هەروەها سەلمێنەری شکستی و دۆڕانی ئەو گرووپانە و دەست و پێوەندەکانیان بوو، کە جگە لە تۆمارکردنی شکستێکی ئاشکرا هیچیان دیکەیان بۆ خۆیان نەهێشتەوە.
کوردستان بە خوێنی شەهیدانی سەلماندی کە سەرەڕای هەموو گوشارە سیاسی و سەربازییەکان، ئیرادەی گەلی کورد بۆ ژیان و ئازادی ناشکێت. 
ئەم قوربانیدانە بۆ پاراستنی ئەو مۆدێلە لە پێکەوەژیان و دیموکراسییە بوو کە لە هەرێمدا چەکەرەی کردووە.

پێگەی جیۆپۆلەتیک و ئاسایشی وزەی  جیهانی

لە ڕوانگەی نێودەوڵەتییەوە، هەرێمی کوردستان قەوارەیەکی سەرەکییە لە نەخشەی وزەی جیهانیدا. 
داخستنی گەرووی هورمز یان هەر هەڕەشەیەک لەسەر ڕێڕەوەکانی تری وزە، گرنگیی هەرێمی کوردستان وەک جێگرەوەیەکی ستراتیژی بۆ هەناردەکردنی نەوت و گاز بۆ بازاڕەکانی جیهان دووپات دەکاتەوە. 
کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، بەتایبەت ئەمریکا و ئەوروپا، بە باشی دەزانن کە سەقامگیریی هەرێمی کوردستان گرێدراوە بە ئاسایشی ئابووریی جیهانییەوە. هەر بۆیە، پاراستنی ئەم قەوارەیە ئەرکێکی ئەخلاقی و بەرژەوەندییەکی باڵای نێودەوڵەتییە.

یەکێک لە خاڵە هەرە گرنگەکان، ڕاستکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان هەولێر و بەغدایە. 
کاتی ئەوە هاتووە کە دەسەڵاتدارانی بەغدا لەو عەقڵییەتە مەرکەزییەتە توندە دووربکەونەوە کە تەنیا شکست و وێرانیی بۆ عێراق بەرهەمهێناوە، ئەوان تێگەیشتن لەوەی بەبێ هەرێمی کوردستان تووشی چ قەیران و شکستی ئابوری دەبنەوە.
هەرێمی کوردستان بەشێکی سەرەکییە لە عێراقی فیدراڵ و دەبێت مافە دەستووری و شایستە داراییەکانی بەبێ هیچ گوشارێکی سیاسی دابین بکرێن. هاوکاریی نێوان هەردوو حکومەت دەبێتە هۆی بەهێزبوونی عێراق لەبەرانبەر دەستێوەردانی دەرەکی. 
کوردستان نیشانی داوە کە دەتوانێت سەرچاوەی ئارامی بێت، بە مەرجێک ڕێز لە قەوارە و تایبەتمەندییەکانی بگیرێت.

لە کۆتاییدا، هەرێمی کوردستان لەژێر سایەی سەرکردایەتییەکی حەکیمانەی سەرۆک بارزانی و بە پشتیوانیی گەلەکەی، توانیویەتی لە یەکێک لە سەختترین قۆناغەکانی مێژوودا خۆی بپارێزێت. 
پێویستە ئەم ئەزموونە ببێتە وانەیەک بۆ مێژوو؛ کە چۆن دیپلۆماسییەتی ژیرانە و یەکڕیزیی ناوخۆیی دەتوانێت وڵاتێک لە جەنگێکی گشتگیر ڕزگار بکات. 
کوردستان وەک پەیامی ئاشتی دەمێنێتەوە، بەڵام هەمیشە ئامادەی بەرگریش دەبێت لە کەرامەت و سەروەریی خاکەکەی.

Copyright © 2020 All Rights Reserved Designed And Developed By AVESTA GROUP