لە سەرەتای ساڵی 2026ەوە،جیهان چووەتە
قۆناغێكی نوێ لە نادڵنیایی و ڕكابەری ئابووری و گۆڕانی هاوپەیمانییەكان خێرایی ، یەكێك
لە پێشهاتە سەرنجڕاكێشەكان لەم دیمەنە پەرەسەندووەدا گەشەسەندنی دیپلۆماسی چینە، بەتایبەتی
لە كاتێكدا هاوپەیمانە تەقلیدییەكانی ئەمەریكا هەڵوێستە ستراتیژییەكانیان لەگۆراندایە
بەرەو چین،لەم نێوەدا پەكین شایەتی شەپۆلێكی نائاسایی سەردانی دیپلۆماسی ئاست بەرزی
وڵاتانی جیهان بوو كە ماوەیەكی زۆرە لەگەڵ ئەمریكادا هاوپەیمان بوون، لەوانە كۆریای
باشوور، ئێرلەندا، كەنەدا، فینلاند و بەریتانیا.
ئەم هەڵكشانە دیپلۆماسییە بە ڕێكەوت
نەبوو. بەڵكو ڕەنگدانەوەی گەشەسەندنی نائارامی لەنێو هاوبەشەكانی ئەمەریكا بوو دوای
گەڕانەوەی دۆناڵد ترەمپ بۆ كۆشكی سپی و زیندووكردنەوەی كارنامەی
"ئەمریكا یەكەم"
- بەتایبەتی هەڕەشەی نوێبوونەوەی باجی بازرگانی، تەنانەت لە دژی هاوپەیمانە نزیكەكانی
ئەمەریكاش،زۆرێك لە چاودێران سەرەتا پێشبینیان دەكرد كە سەرۆكایەتی دووەمی ترەمپ
فشارە ئابووری و سیاسییەكان لەسەر چین چڕتر بكاتەوە. بەڵام پێشهاتەكانی ئەم دواییە
دەرئەنجامی پێچەوانە پیشان دەدەن.
لەبری گۆشەگیری، پەكین "سوڕانەوە بەرەو چین"ی
نوێبوونەوەی بەخۆیەوە بینیوە كە بەدوای سەقامگیری و دەستڕاگەیشتن بە بازاڕ و پێشبینیكردنی
ستراتیژیدا دەگەڕێن،ئەم گۆڕانكارییە بە ڕوونی لە ڕاپۆرتێكی ڕۆیتەرزدا ، بە ناونیشانی
"ساڵێك دوای سەرۆكایەتی ترەمپ، سوڕانەوە بۆ چین"، لە ڕاپۆرتەكەدا ئاماژە
بەوە كراوە كە لە كاتێكدا واشنتۆن ڕێوشوێنی بازرگانی تاكلایەنەی پەیڕەو كردووە، زۆرێك
لە وڵاتان هەوڵەكانیان خێراتر كردووە بۆ هەمەچەشنكردن دوور لە وابەستەیی ئابووری كە
سەنتەری ئەمەریكایە،لە ئەنجامدا چین نەك تەنها پەیوەندییەكانی لەگەڵ هاوبەشە
بازرگانییە گەورەكان بەهێزتر كردووە بەڵكو زیادەیەكی بازرگانی تۆماركردووە، ئەمەش
پێگەی خۆی وەك پایەیەكی ناوەندی ئابووری جیهانی بەهێزتر كردووە،توخمێكی سەرەكی پشت
سەركەوتنی دیپلۆماسی چین لە یەكدەنگی سیاسەتەكانیدایە.
بە پێچەوانەی ستراتیژییەكانی
ڕۆژئاوا كە زۆرجار بەهۆی خولەكانی هەڵبژاردن و جەمسەرگیری سیاسی ناوخۆییەوە داڕێژراون،
چین ئەولەویەتەكانی دیپلۆماسی درێژخایەنی پاراستووە - بەتایبەتی پەیوەندییەكانی لەگەڵ
باشووری جیهان
ئەم ڕێبازە جارێكی دیكە بە بڕیاری ساڵانەی
وەزیری دەرەوەی چین نیشاندرا كە ئەفریقا بكاتە یەكەم شوێنی سەردانی دەرەوەی وڵات -
نەریتێكی دیپلۆماسی كە هەڵگری هێمایەكی سیاسی بەهێزە.لە ڕێگەی وەبەرهێنانی ژێرخانی
ئابووری و هاوبەشی بازرگانی و دارایی پەرەپێدان، چین پەیوەندییە ئابوورییەكانی لەگەڵ
وڵاتانی ئابووری تازەپێگەیشتودا چەسپاندووە، ئەم پەیوەندیانە ڕۆڵێكی بەرچاویان هەبوو
لە پشتگیریكردنی وڵاتەكە بۆ گەیشتن بە ئامانجی گەشەی بەرهەمی ناوخۆیی 5%ی چین لە
ساڵی 2025،لە سیستەمێكی نێودەوڵەتیدا كە تادێت پارچە پارچە دەبێت - كە بەهۆی شەڕ و
سزاكان و بەرزبوونەوەی ناسیۆنالیزمی ئابوورییەوە - چین بەردەوامە لە جێگیركردنی خۆی
وەك هێزێكی سەقامگیركەر بۆ گەشەی جیهانی. بۆ زۆرێك لە وڵاتان، پەیوەندی لەگەڵ پەكین
چیتر بەهۆی ئایدۆلۆژیاوە بەڵكو بە پراگماتیزمەوە دەجووڵێتەوە،دەستڕاگەیشتن بە بازاڕی
چین، بەشداریكردن لە زنجیرەكانی دابینكردنی جیهانی و هاوكاری لە چوارچێوەی فرەلایەنەدا
بوونەتە پێكهاتەی سەرەكی پلاندانانی ئابووری نیشتمانی - بەتایبەتی بۆ ئەو دەوڵەتانەی
كە بەدوای دەربازبووندا دەگەڕێن لە گێژاوی جیۆپۆلەتیكی،ئەو پێشهاتانەی لە سەرەتای
ساڵی 2026دا بینران، جەخت لەسەر واقیعێكی فراوانتر دەكەنەوە: پەیوەندییەكانی دەسەڵاتی
جیهانی چیتر بە پلەی یەكەم بە هاوپەیمانییە سەربازییەكان پێناسە ناكرێت، بەڵكو بە
خۆڕاگری ئابووری، پێشبینیكردنی دیپلۆماسی و دیدگای ستراتیژی درێژخایەن پێناسە دەكرێن،مەرج
نییە شوێنپێی دیپلۆماسی فراوانبوونی چین ئاماژە بێت بۆ ڕووبەڕووبوونەوە، بەڵكو
گونجاندن بێت - پڕكردنەوەی بۆشاییە سیاسی و ئابوورییەكان كە بەهۆی نادڵنیایی لە شوێنەكانی
دیكەدا دروستكراون.
لەگەڵ بەردەوامبوونی پەرەسەندنی سیستەمی نێودەوڵەتی، پێدەچێت ڕۆڵی
پەكین وەك بزوێنەری چالاكییە ئابوورییە جیهانییەكان بە شێوەیەكی بەردەوام بەهێزتر
بێت.