هەرێم نیوز

وۆڵ ستریت جۆڕناڵ: مشتومڕی دروستکردنی بۆمبی ئەتۆمی لە ناوخۆی ئێران لە پەنهانییەوە دەبێتە ئاشکرا

لە سایەی بەردەوامیی پێکدادانە سەربازییەکان لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل، مشتومڕێک کە تا ماوەیەکی نزیک لەناو بازنەی دەسەڵاتدارانی ئێراندا بە «قەدەغەکراوی سیاسی» (تابۆ) دادەنرا، بە شێوەیەکی ئاشکرا هاتووەتە گۆڕەپانی گشتی؛ ئەویش پرسی گرنگی و پێویستیی بەدەستهێنانی «چەکی ئەتۆمی»یە وەک ئامرازێکی کاریگەری بەرپەرچدانەوە، سەرەڕای ئەوەی سەرکردایەتیی فەرمیی وڵاتەکە بەردەوام جەخت لەسەر ئاشتیخوازانەبوونی بەرنامەکەی دەکاتەوە.

ڕۆژنامەی «وۆڵ ستریت جۆڕناڵ»ی ئەمریکی لە ڕاپۆرتێکدا ئاشکرای کردووە کە دوای ئەو هێرش و بۆردومانانەی کرانە سەر ئێران و دامەزراوە ئەتۆمییەکانی، دەنگی باڵی توندڕەو و بەشێک لە بەرپرسان بە ئاشکرا بەرز بووەتەوە و داوا دەکەن تاران بە شێوەیەکی بنەڕەتی پێداچوونەوە بە بیروباوەڕی ئەتۆمیی خۆیدا بکات. ئەم دەنگانە تەنانەت داوای کشانەوەی ئێران لە «پەیماننامەی قەدەغەکردنی بڵاوکردنەوەی چەکی ئەتۆمی» (NPT) دەکەن، بەو پێیەی تەنیا بۆمبی ئەتۆمی دەتوانێت لە بەرامبەر واشنتن و تەلئەبیبدا هێزی ڕاستەقینەی بەرپەرچدانەوە بۆ وڵاتەکە دابین بکات؛ هەرچەندە ئەم داواکارییانە هێشتا نیشانەی بوونی بڕیارێکی فەرمیی کۆتایی نین لەناو کۆماری ئیسلامیدا.

لە بەرامبەر ئەم شەپۆلە ناوخۆییەدا، مەسعوود بزشکیان، سەرۆککۆماری ئێران لە کاتی بەشداریکردنی لە کۆبوونەوەکانی کۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان لە نیویۆرک، لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ تۆڕی "فۆکس نیوز" دووبارە پەیامی فەرمیی تارانی خستەڕوو و ڕایگەیاند کە ئێران بەپێی فەتوای شەرعی بەدوای بۆمبی ئەتۆمیدا ناگەڕێت و ئامادەیە ئاستی پیتاندنی یۆرانیۆم دابەزێنێت و ڕێگە بە پشکنەرە نێودەوڵەتییەکان بدات لە چوارچێوەی ڕێککەوتندا، بەڵام دەستبەرداری بەرنامە ئەتۆمییەکەی نابێت.

ئەم دۆخە هاوکاتە لەگەڵ دروستبوونی کەلێنێکی گەورەی زانیاری لای ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم (IAEA)؛ بەپێی وتەی ڕافایل گرۆسی، بەڕێوەبەری ئاژانسەکە، بەهۆی زیانلێکەوتنی دامەزراوەکان لە ئەنجامی هێرشە سەربازییەکان، ئاژانسەکە کۆنتڕۆڵ و چاودێریی بەردەوامی بەسەر کۆگاکانی یۆرانیۆمی پیتێنراو بە ڕێژەی ٦٠٪ لەدەستداوە. لە کاتێکدا واشنتن بەدەستهێنانی چەکی ئەتۆمی لە لایەن ئێرانەوە بە هێڵی سوور دادەنێت، ململانێ سەربازییەکان و مەترسیی لەناوچوونی بەرگرییە تەقلیدییەکان، بژاردەی چەکی ئەتۆمییان لە بابەتێکی قەدەغەکراوەوە کردووەتە گەرمترین باسی ناوەندە سیاسی و سەربازییەکانی تاران.