هەرێم نیوز
ئەو دەمامکەی ئەڵمانیا کە ساڵانێکی زۆر خۆی وەک "پارێزەری سەرەکیی دەستپێوەگرتن و سیاسەتی نەرمی دارایی" پێشان دەدا، بە تەواوی کەوت.
ئەڵمانیا کە لە قەیرانی ساڵی ٢٠١٠دا یۆنانی گەمارۆ دا و سەقفی ٣٪ی کورتھێنانی بودجەی وەک هێڵێکی سووری پیرۆز سەپاند، ئەمڕۆ کورتھێنانی بودجەی فیدراڵییەکەی لە بەرلین گەیشتووەتە ٣.١٪ی کۆی بەرهەمی ناوخۆیی.
بەڵام ئەڵمانیا بە تەنیا نییە؛ ئەوروپا بە تەواوی لە قەرزدا نوقم بووە. کورتھێنانی بودجەی فەڕەنسا لە ٥٪ تێپەڕیوە و ئیتاڵیا لەژێر باری زیاتر لە ٣ ترلیۆن دۆلار قەرزدا دەناڵێنێت. لە لایەکی دیکەی زەریای ئەتڵەسی، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هەموو ژمارە پێوانەییەکانی شکاندووە بە گەیشتنی قەرزی گشتیی بۆ زیاتر لە ٤٠ ترلیۆن دۆلار و کورتھێنانی بودجە کە لە ٦٪ زیاترە.
ئەم دۆخە بووەتە هۆی هەڵگیرسانی "جەنگێکی دڕندانەی ڕاکێشانی نەختینە" لە نێوان واشنتن و برۆکسلدا.
هەردوو زلهێزەکە ترلیۆنان دۆلار لە سەنەداتی دارایی بە سوودی خەیاڵیی سەرووی ٤٪ دەخەنە بازاڕەوە، بەمەش نەختینەی سەر زەوی بۆ لای خۆیان هەڵدەلووشن و بازاڕە تازەپێگەیشتووەکان دەکەنە قوربانی؛ وڵاتانی تازەپێگەیشتوو ناچار دەکرێن سوودی خۆکوژانەی سەرووی ١٢٪ بدەن تەنیا بۆ ئەوەی لەسەر پێی خۆیان بمێننەوە.
چاودێران ئەمە بە لووتکەی دووڕوویی سیاسیی دەوڵەتانی کۆمەڵەی حەوت (G7) لە ڕێگەی سندوقی نەختینەی نێودەوڵەتی و بانکی نێودەوڵەتی دادەنێن؛ لە کاتێکدا توندترین مەرجی دەستپێوەگرتن و هەڵگرتنی پاڵپشتی لەسەر گەلانی تر دەسەپێنن بە بیانووی کۆنترۆڵکردنی قەرز، خۆیان بەبێ هیچ لێپرسینەوەیەک بێشومار پارە چاپ دەکەن و قەرز دەکەن تا ئاستی خۆشگوزەرانی و خەرجیی جەنگەکانیانی پێ دابین بکەن، لە کاتێکدا باجەکەی بۆ گەلانی دیکە تەنیا هەژاری، برسیەتی و نەهامەتییە.